Late 60’s, early 70’s …mid 80’s η μαγεία του γήρατος!

Κι ενώ ο τίτλος φαντάζει οξύμωρος, η πραγματική ζωή είναι όλο εκπλήξεις. Πρόσφατα άκουσα τον καθηγητή Γηριατρικής του Παν/μίου Θεσσαλίας Γουργουλιάνη Κων/νο να τονίζει την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης σε συνδυασμό με τις  ψυχο-γηριατρικές νόσους και δεν αναφέρομαι στην ηλικιακή έκπτωση των φυσιολογικών/οργανικών  λειτουργιών, αλλά στην ψυχολογική πτώση της τρίτης ηλικίας. Έντονη κατάθλιψη, άνοια, μανία, ιδεοψυχαναγκασμός είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά του φάσματος των ψυχο-γηριατρικών νοσημάτων.

Και μέσα σε αυτό το βαρύ κλίμα θα ήθελα να προσθέσω ένα λαμπερό παράδειγμα που έρχεται από το προσωπικό μου γενεόγραμμα*. (Αν αναρρωτιέστε τι είναι το γενεόγραμα, σας λέω απλά είναι ένα σχεδιάγραμμα το οποίο απεικονίζει την οικογένεια και τις σχέσεις των μελών, μέχρι τους προπαππούδες και τις προγιαγιάδες.) Τον προηγούμενο μήνα βρέθηκε στην Αθήνα η γιαγιά μου. Έχασε την όραση της ξαφνικά από το αριστερό της μάτι. Ψύχραιμη και με την αξιοπρέπεια που την διακατέχει στα 80 έτη ζωής της, ολοκλήρωσε τον κύκλο των εξετάσεων της και ήρεμη πάλι επέστρεψε στο χωριό. Στο χωριό που της δίνει ζωή, δίπλα στον σύντροφο της, παρέα με την φύση και τα ζώα της. Στην Αθήνα έχει όλα της τα παιδιά, τα εγγόνια και τους περισσότερους συγγενείς όμως οι επισκέψεις στην Αθήνα ήταν πάντα φειδωλές και μετρημένες στα δάκτυλα, κι αυτό απολύτως συνειδητά. Λατρεύει τα παιδιά της, τα εγγόνια της και τα δισέγγονά της, με ένα τρόπο που τα γεμίζει δύναμη, εμψύχωση και αισιοδοξία. Όταν γεννήθηκα, την ίδια ακριβώς ημέρα γέννησε η γιαγιά μου την 5η κόρη της. Η μητέρα μου, στο πρώτο της παιδί δεν είχε την μαμά της εμπράκτως κοντά της να την βοηθήσει, όμως είχε την απόλυτη ενσυναίσθησή της, καθότι βρισκόντουσαν στην ίδια ακριβώς θέση ψυχολογικά και σωματικά. Μολονότι η μητέρα μου βρισκόταν μετά βίας στα 20 της και η γιαγιά μου στα 45 της. Εκπληκτικό ?? Κι όμως αληθινό. Η γιαγιά μου ζει με τον παππού μου στο χωριό αρκετά μακριά από την πόλη με ένα τηλέφωνο ανά χείρας και την ζεστή της φωνή να τους αγκαλιάζει όλους. Παρόλο που τα νεανικά της χρόνια δεν ήταν εύκολα, ήταν ξεχωριστά και την γέμισαν με θάρρος και ταμπεραμέντο για την ζωή. Το αποτέλεσμα είναι να γίνεται συναισθηματικός πομπός με όλους όσους έρχεται σε επικοινωνία. Δεν περπατά άνετα, βαδίζει με δυσκολία, όμως δεν παραπονιέται, δεν γκρινιάζει, δεν αισθάνεται βάρος για τον ίδιο της τον εαυτό, πολλώ δε μάλλον για τους άλλους. Είναι υπερήφανη και έτσι αντιμετωπίζει και τον θάνατο. Αναφέρεται χωρίς φόβο στον θάνατο και αγέρωχη προχωρά. Κι αν είχε στεναχώριες που δεν γιατρεύτηκαν ποτέ, έχασε αδέρφια και παιδί από την επάρατη νόσο. Και ακόμα και τώρα ισχυρίζεται ότι δεν λείπουν οι στεναχώριες από κανέναν άνθρωπο. Όλοι κουβαλούν μέσα στους το φορτίο τους, κάποιοι το διαχειρίζονται και κάποιοι άλλοι όχι…

Το γήρας εκτός από την φυσιολογική φθορά του σώματος, των ιστών και την έκπτωση της ενέργειας εξαρτάται άρρηκτα από την ψυχοσύνθεση. Που είναι αλληλένδετη με τις εμπειρίες και τα απωθημένα της ζωής. Οι άνθρωποι που ξεζούμισαν την ζωή τους, έχουν πολλά να μοιραστούν και να διδάξουν. Οι άνθρωποι που πέρασαν δύσκολα χρόνια, δεν στερούνται καθόλου εμπειριών επίσης, καθώς το σώμα κι η ψυχή έμαθαν σε μια σταθερή κατάσταση λειτουργίας non-stop. Υπάρχουν όμως και οι άνθρωποι που ξέχασαν να ζήσουν, είτε από επιλογή, είτε γιατί τους απορρόφησε το ίδιο τους το πεπρωμένο, η καριέρα, η ολιγοψυχία και ο κυνισμός τους. Αυτή είναι μια συγκεκριμένη κατηγορία που έβαζε πάντοτε άλλες προτεραιότητες και ξεχνούσε τις ανάγκες ατομικές και οικογενειακές. Προπάντων όλων την ανάγκη της ψυχαγωγίας, την ανάγκη της κοινωνικότητας και την ανάγκη να επικοινωνήσει με τον ίδιο της τον εαυτό.

Μην αφήνετε τον χρόνο να φύγει, αν έχετε όνειρα μην τα εγκαταλείπετε, μην αφήνετε την ζωή να σας ξεγελά πως υπάρχει και το αύριο για σκέψη και δράση. Αν ξέρεις να την ζήσεις, δηλαδή μέσα από σχέσεις ζωής που σου θυμίζουν στα 60 τα 30 σου, στα 70 τα 40 σου και πάει λέγοντας… ακόμα και αν κάποιοι έχουν αποχωρήσει πρόωρα, υπάρχουν πάντα οι ζωηρές σε συναισθήματα αναμνήσεις και είναι ανεξίτηλες στην καρδιά και στο μυαλό! Μεταμορφώστε τες σε κίνητρα που θα γίνουν πυξίδες που θα σας οδηγήσουν στις σωστές επιλογές! Και μην ξεχνάτε ότι γίνεστε παραδείγματα δύναμης και αξιοπρέπειας προς όλες τις γενιές με τον τρόπο που ζήσατε σε όλα τα στάδια της ζωής σας, ειδικά στο λιγότερο παραγωγικό, που συνάμα είναι και το πιο συναισθηματικό στάδιο της τρίτης ηλικίας.

Και η σκυτάλη για επίλογο στο ποίημα του Τίτου Πατρίκιου, με τίτλο «προσωρινή διαμονή»

«Άλλο ένα σπίτι φιλικό
να μείνω μια εβδομάδα, ένα μήνα
ανάμεσα στην λίμνη και τα χαμηλά βουνά.

Μια βδομάδα, όχι πιο πολύ,
ένα μήνα, όχι περισσότερο μακριά σου.

Η κάθε μέρα εδώ, πάνω στο τελείωμά της,
δεν συναρμόζει με την άλλη.

Σαν πέφτει το σκοτάδι
βάζω κουρέλια στις χαραματιές
μην τύχει κι έμπει ο θάνατος,
όταν γυρίζει ο καιρός
αλλάζω ρούχα και περπατησία
μην τύχει και μ΄αναγνωρίσει.

Άλλο ένα σπίτι φιλικό, άλλο ένα σπίτι ξένο

Άλλη μια μέρα μ’ανοιχτούς αρμούς

Δημοσιεύτηκε στις 4 Οκτωβρίου 2018 στο διαδικτυακό περιοδικό Go On Lifestyle.