Διαχείριση Στρες - Άγχους - Κρίσεων Πανικού

Λίγα λόγια για το Στρες

Μιλώντας για το στρες, μπορεί κανείς να πει ότι αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι αλλά και κύριο χαρακτηριστικό της σύγχρονης ζωής. Στρες είναι η αδυναμία του ατόμου να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του περιβάλλοντός του, ή αλλιώς, οι αντιδράσεις ενός οργανισμού όταν έρθει αντιμέτωπος με ένα στρεσογόνο ερέθισμα. Ένα τέτοιο ερέθισμα μπορεί να είναι ένα τραύμα, μια ασθένεια, ακόμη και η σειρήνα ενός ασθενοφόρου. Κάθε άτομο έχει τον δικό του τρόπο απόκρισης στο στρες. Ωστόσο, μπορεί να υπερβεί τις αντοχές  αλλά και τις δυνατότητες που διαθέτει το άτομο.

Το στρες ως πολυδιάστατη διεργασία περιλαμβάνει τα στρεσογόνα ερεθίσματα, δηλαδή τις καταστάσεις που το προκαλούν (ατύχημα, εξετάσεις, θέματα σχέσεων, οικονομικά προβλήματα, θόρυβος, τραύμα, ασθένεια κλπ.), τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται τα στρεσογόνα ερεθίσματα, και κατά πόσο οι προσωπικές του ικανότητες επαρκούν για να αντιμετωπίσει το ερέθισμα αυτό. Τέλος, ποιες μεθόδους διαχείρισης θα επιλέξει για να λύσει το θέμα αλλά και να ξεπεράσει τα αρνητικά συναισθήματα που νιώθει.

Τα στρεσογόνα ερεθίσματα διακρίνονται σε τέσσερις κύριους τύπους: α) ερεθίσματα έντονα αλλά με περιορισμένη διάρκεια (ατύχημα), β) διαδοχικά ερεθίσματα (χρόνια ασθένεια και οι συνέπειές της), γ) οι παράγοντες που έχουν διάρκεια αλλά συμβαίνουν μια συγκεκριμένη περίοδο (πανελλαδικές εξετάσεις), δ) τα χρόνια στρεσογόνα ερεθίσματα (χαμηλό οικονομικό επίπεδο με αποτέλεσμα το χαμηλό βιωτικό επίπεδο).

Το στρες επηρεάζει πάρα πολύ την υγεία καθώς τα συμπτώματά του δεν είναι μόνο ψυχικά (άγχος, θλίψη, αγωνία) αλλά εκδηλώνονται σε όλες τις ανθρώπινες λειτουργίες (σκέψη, συμπεριφορά, σωματικές λειτουργίες). Σε κάθε περίπτωση, τα συμπτώματα αυτά πρέπει να αντιμετωπιστούν εγκαίρως για να προληφθεί η όποια δυσλειτουργία έχει προκληθεί από την έκθεση του ατόμου στο στρες.

Η διαχείρισή του μέσω διάφορων τεχνικών όπως ο εντοπισμός του ερεθίσματος και η επίλυσή του, η προοδευτική νευρομυική χαλάρωση, οι ασκήσεις διαφραγματικής αναπνοής αλλά και η γνωσιακή θεραπεία του στρες, η φροντίδα εαυτού μέσω της ισορροπημένης διατροφής, του καλού ύπνου και της καθημερινής ήπιας άσκησης, βοηθούν το άτομο να διαχειριστεί με αποτελεσματικό τρόπο τόσο το στρες όσο και τις τυχόν αρνητικές επιδράσεις που μπορεί να έχει επιφέρει.

Lazarus, R.S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. New York, NY: Springer.
Cannon, WB. (1929). Bodily changes in pain, hunger, fear and rage. New York, NY: Appleton.
Ε.Χ. Καραδήμας, Το στρες και η Διαχείρισή του.

 

Λίγα λόγια για το Άγχος

Το άγχος δημιουργείται εξαιτίας της ανασφάλειας και της αμφισβήτησης που έχει το άτομο για τον εαυτό του αλλά και της ικανότητας να διαχειριστεί τις καταστάσεις στρες. Η ανησυχία, η ένταση και γενικά η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που προκαλεί το άγχος, μπορούν να επηρεάσουν δυσάρεστα την υγεία του ατόμου. Άγχος είναι η παθολογική ψυχική κατάσταση που κλιμακώνεται από έντονη δυσφορία, τον πανικό, και της οποίας προηγούνται συνθήκες πραγματικής ή συμβολικής απειλής ή ως η πίεση που ασκεί το περιβάλλον στο άτομο.

Το άγχος μπορεί να έχει ψυχογενή προέλευση ή μπορεί να είναι συνέπεια σωματικής πάθησης. Επιπλέον, εξαρτάται απο τις γνωστικές και τις συναισθηματικές διεργασίες του ατόμου αλλά και απο τον τρόπο ζωής του.

Τέλος, πηγάζει από τη σχέση και από το πώς αλληλεπιδρά το άτομο με το περιβάλλον του.

Το άγχος συχνά συνοδεύουν το δυσάρεστο αίσθημα ανησυχίας με ενοχλήσεις όπως σφίξιμο στο στομάχι, στον αυχένα, αίσθημα καρδιακών παλμών, πονοκέφαλος, εφίδρωση, τάση για εμετό, κ.ά.

Σκοπός στη διαχείριση του άγχους είναι να εντοπιστεί και να διερευνηθεί η πηγή του άγχους. Μια καταγραφή των καταστάσεων που ίσως το προκαλούν θα βοηθούσε σε πρωτο επίπεδο να γίνει το ξεκίνημα για την αποτελεσματικότερη διαχείριση και επίλυση του άγχους με τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας, μιας ομάδας υποστήριξης, αλλά και μέσω ψυχο-θεραπείας, που όπως έχει αποδειχθεί, βοηθά αποτελεσματικά.

McKenzie K., Understanding Anxiety and Panic Attacks. Family Doctor Publications Limited in association with the British Medical association. (2010), Εκδ. ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ
ΚΑΝΤΑΣ Α., (1995), Οργανωτική- Βιομηχανική ψυχολογία, Αθήνα. Εκδ. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ
Beyer JE & Levin CR, (1987), Issues and advances in pain control in children. Nursing clinics of North America 22:661-674
ΜΑΝΟΣ Ν., (1997), Βασικά Στοιχεία Κλινικής Ψυχιατρικής. Θεσσαλονίκη, University Studio Press.

Απευθυνθείτε με email υπόψιν της συντονίστριας κας Νικολ Πατρινού.