Απωθημένο ή από το θυμικό καλά κρυμμένο… (?)

Ακούγοντας την λέξη απωθημένο, όλοι μας κάνουμε τις αντίστοιχες σκέψεις. Για αρκετούς η έννοια ταυτίζεται άμεσα με πρόσωπο για άλλους με πράγματα, καταστάσεις ίσως και με ακρότητες. Το σίγουρο όμως είναι ότι όλοι ανεξαιρέτως  κουβαλάμε τα απωθημένα μας που σε ένα μεγάλο βαθμό επηρεάζουν τις επιθυμίες και προπάντων τις επιλογές μας.

Και ενώ προσπαθώ να πλησιάσω αυτό το ακανθώδες ζήτημα των απωθημένων,  δυσκολεύομαι  πολύ στην ορθογραφία της λέξης. Απωθημένο από την μεγάλη δύναμη της απώθησης, όπου ο εγκέφαλος ενώ έλκεται, το σώμα και η ψυχή το απωθούν ή μήπως κάτι άλλο(?). Δηλαδή το θυμικό (η ψυχή, όπως την ονόμαζαν οι αρχαίοι ημών προγονοί), να είναι εκείνη που καταστέλλει την επιθυμία που ζωντανεύει στον εγκέφαλο. Δηλαδή θα μπορούσε να είναι και «από-θυμένο», ας με συγχωρήσουν οι φιλόλογοι και οι γλωσσολόγοι, για την νεολεξία μου. Ουσιαστικά, ο όρος να έχει την ρίζα του στην απόκρυψη  της επιθυμίας από την ίδια την ψυχή, το θυμικό μας ή από τον ίδιο τον εαυτό μας. Μπερδεμένο από μόνο του και όλο μαζί αμφιθυμικό. Χαρά και πόνος και «πεταλούδες στο στομάχι», όπως θα έλεγαν και οι σύγχρονοι μελετητές της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των ψυχοσωματικών συμπτωμάτων. Γιατί, μην γελιέστε, ότι απωθείται δεν εξαφανίζεται. Απλώς, μπαίνει για λίγο στο παρασκήνιο.  Άρα τα ψυχοσωματικά συμπτώματα θα έρχονται και θα ξαναέρχονται, όπως ακριβώς έρχονται οι θεραπευόμενοι και μου λένε, μου εμφανίστηκε αυτό το δερματικό, μου εμφανίστηκε το άλλο με το θυρεοειδή, το έντερό μου παρουσίασε αυτό και πολλά άλλα, που εμφανίζονται από το πουθενά και δεν μπορούν να τα ερμηνεύσουν.

Είναι όμως, δυνατόν να ξεπεραστούν τα απωθημένα?? Είναι, θα έλεγε κάποιος που θα έβαζε στο μικροσκόπιο το θέμα από άποψη ηθική και θρησκευτική. Κάποιος άλλος θα πίστευε πως στην ζωή, αυτά είναι που σε αφυπνίζουν, απλώς χρειάζονται καλή διαχείριση για να μην σε συνεπάρει το συναίσθημα. Και εδώ ανοίγει το μεγάλο κεφάλαιο των ορίων και της συναισθηματικής αστάθειας που αισθάνονται οι άνθρωποι όταν δεν μπορούν να οριοθετήσουν τα συναισθήματα τους. Είναι δύσκολο να αντιληφθούμε τι μας συμβαίνει, όταν παραδείγματος χάρη το συναίσθημά μας έχει πάρει φόρα προς το ζενίθ και μας καθοδηγεί σε όλα. Οι επιλογές μας γίνονται βάση της συναισθηματικής μας κατάστασης, π.χ η ευφορία, η οποία εξηγώ, είναι κατάσταση και μάλιστα μετριέται σε κλίμακα όπου το υψηλότερο όριο αγγίζει την παθολογία. Με απλά λόγια, καλή είναι η χαρά, αλλά στο ανώτερο όριο της μπορεί να γίνει σαρωτική και επικίνδυνη. Στην κατάσταση αυτή το άτομο βιώνει το οτιδήποτε σαν να τρέχει στην κατηφόρα που δεν μπορεί να σταματήσει και στο πέρασμα του παρασέρνει τους πάντες και τα πάντα. Αναλόγως πόσο θα διαρκέσει η φάση αυτή, τις αλλαγές που θα επιφέρει στις σχέσεις σας και τις επιλογές σας, προσπαθήστε να βρείτε την ισορροπία σας και πάλι. Προσοχή, αν το ζείτε και νομίζετε ότι το ελέγχετε, βρίσκεστε ήδη σε επικίνδυνο στάδιο, συζητήστε το, ανοίξτε το θέμα με κάποιον που εμπιστεύεστε, αν όχι με κάποιον ειδικό. Οι άνθρωποι που σας ξέρουν, συνήθως αυτές τις έντονες αλλαγές τις παρατηρούν και είναι πρόθυμοι να σας βοηθήσουν, αρκεί να τους ακούσετε.

Το ίδιο ακριβώς αποτέλεσμα, με οδηγό το ακριβώς αντίθετο συναίσθημα, δηλαδή την θλίψη στο ναδίρ της, μπορεί να επηρεάσει ένα σημαντικό αριθμό αποφάσεων, χωρίς καν να το πάρετε μυρωδιά. Σε αυτή την περίπτωση, πρόκειται για ανηφορικό δρόμο, με φανταστικά εμπόδια, όπου τα περισσότερα τα έχετε τοποθετήσει εσείς οι ίδιοι για τον εαυτό σας. Όλα φαντάζουν βουνό και η διάθεσή σας, σας έχει αποχαιρετίσει προ πολλού.

Και θα μου πείτε τι μας λες τώρα, και πως συνδέονται τα συναισθήματα των άκρων με τα απωθημένα. Ευλόγως διερωτάστε καθώς το απωθημένο, έχει μέσα του υπόκωφα συναισθήματα. Ενέχει άγχος, αγωνία, πόνο, ενθουσιασμό και προπάντων φόβο. Συνήθως ο φόβος είναι το συναίσθημα όπου  μαζί με τον θυμό πολλοί άνθρωποι επιμένουν να το κρύβουν. Επιμένουν να το κουκουλώνουν ή να μην το διαχειρίζονται καθόλου. Ο θυμός είναι παρόν σαν έκφραση του φόβου είτε ως διαχείριση είτε ως απώθηση του φόβου. Για σκεφτείτε, όλα αυτά που απωθείτε ως επιθυμίες του εγκεφάλου ή του σώματος σας, πόσο τα φοβάστε? Πόσο έντρομοι αισθάνεστε, για τους δικούς σας λόγους, όταν διασχίζουν το μυαλό σας. Κάπου εδώ χρειάζεται να προσθέσω και την παράμετρο ζωή-θάνατος. Διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στις αποφάσεις μας, η αδρεναλίνη του ακραίου, του απαγορευμένου, του ασυνήθιστου, του υπεράνθρωπου συνήθως μας διεγείρει και επηρεάζει άμεσα την απόφαση μας. Lastbutnotleast, που λένε και οι φίλοι μου οι βρετανοί, το κίνητρο του απωθημένου είναι πάντα η ικανοποίηση και η απόλαυση..

Συνεπώς, όπως άρτια το έχει διατυπώσει και ο Freud στην ψυχαναλυτική του θεωρία, «το άτομο που αναζητά την ηδονή (την ικανοποίηση των επιθυμιών του), συγκρούεται με την κοινωνία και τον πολιτισμό. Όχι δεν θα μιλήσω για την κλασσική εσωτερική σύγκρουση που έχουμε λίγο πολύ όλοι μας ανάμεσα στα «πρέπει» και στα «θέλω», αλλά θα υπογραμμίσω την έννοια της ενέργειας. Η ενέργεια αυτή οφείλει να βρίσκει την επιφάνεια της λοιπόν, αλλιώς δημιουργούνται άλλα προβλήματα στο σώμα, όπου εγκλωβίζεται (…) «Η ενέργεια, που σε κάθε άλλη περίπτωση θα απελευθερωνόταν στην αναζήτηση της ηδονής και της ικανοποίησης, πρέπει τώρα να ανασταλεί και να διοχετευτεί στην συμμόρφωση προς τους στόχους της κοινωνίας.  Οι άνθρωποι λειτουργούν ως ενεργειακά συστήματα, αυξάνοντας, αποθηκεύοντας, και απελευθερώνοντας, με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο, την ίδια ουσιαστικά ενέργεια»

Και μιας και αναφέρθηκαν τα συστήματα, ως Οικογενειακή θεραπεύτρια, οφείλω να τονίσω ότι πολλά από αυτά που θεωρούμε απωθημένα μας, συνήθως νομίζουμε ότι είναι δικά μας… Ουσιαστικά όμως, πολλά από αυτά είναι της μητέρας μας, του πατέρα μας, ακόμα και της γιαγιάς ή του παππού αναλόγως πόσο κοντά τους μεγαλώσαμε. Εδώ λοιπόν, τίθεται ένα ζωτικό ερώτημα, καλά λέτε τα απωθημένα σας και τα απωθημένα σας, είναι όμως όλα δικά σας??

Δεδομένου του ορισμού τους λοιπόν, όπου απωθημένα είναι τα καταπιεσμένα συναισθήματα, επιθυμίες, τάσεις που έχουν μετατοπιστεί στο υποσυνείδητο σας και εξακολουθούν να το επηρεάζουν στις αποφάσεις σας, σας προσκαλώ να διερωτηθείτε, σκεφτείτε και μην φοβάστε να ανοιχτείτε στον εαυτό σας.. εκεί θα μάθετε τι πραγματικά σας αρέσει και τι πραγματικά επιθυμείτε δια καώς!!!

Δημοσιεύτηκε στις 17 Μαρτίου 2019 στο διαδικτυακό περιοδικό Go On Lifestyle.